دسته بندی: یادداشت

Rasht_mosque

امامزاده ابوجعفر رشت؛ نمونه‌ای از استحاله سنّی ـ شیعی زیارتگاه‌های گیلان

رودخانه بزرگ «سفیدرود»، خاک گیلان را به دو پاره تقسیم کرده است که در گذشته، پاره شرقی را گیلان بیه‌پیش، و پاره غربی را گیلان بیه‌پس می‌نامیدند. این دو پاره همواره با یکدیگر تفاوت‌های فرهنگی، دینی و اجتماعی عمده‌ای داشته‌اند؛ از جمله آنکه، تا پیش از دوره صفوی، مردم گیلان بیه‌پیش عموماً زیدی مذهب بودند و خاک آن، قلمرو فعالیت...

Jalal-addin-Ashraf

استحاله مذهبی زیارتگاه‌های ایران در دوره صفوی

در جوامع بشری گوناگون، تحولاتِ سهمگینِ دینی، همواره تأثیری مستقیم بر وضعیت نیایشگاه‌ها و زیارتگاه‌ها و به عبارت دیگر، اماکن آیینی و قدسی به‌جا گذاشته و معمولاً استحاله این اماکن را مطابق دین و آیینِ جدیدِ غالب در یک منطقه در پی داشته است. این مسئله سنّتی تقریباً فراگیر در تاریخ بشر به شمار می‌آید و حتی در زمان حال...

Baqi_Page

مقدمه کتاب بهشت بقیع

متن مقدمه تألیف جدید من به عنوان بهشت بقیع: بازنمایی قبرستان مقدس بقیع بر پایه منابع و مدارک تاریخی و هنری، که به امید خدا به زودی از سوی نشر کتاب میراث منتشر خواهد شد.

Farabi's grave-1

مزار فارابی کجاست؟

شاید بسیاری از ما ایرانیان از محل مزار و مقبره مشاهیر و مفاخر علمی برجسته حوزه ایران فرهنگی بزرگ مطلع باشیم. چنانکه به عنوان مثال می‌دانیم که ابن سینا و باباطاهر در همدان، نظامی در گنجه، مولوی در قونیه، سعدی و حافظ در شیراز به خاک سپرده شده‌اند. اما احتمالاً بیشتر ما از محل دفن و مقبره فارابی اطلاعی نداریم...

Imamzadeh-Yahya-inscription

آگاهی‌های دیگری درباره ملوک علوی ری در دوره ایلخانی

پیش از این مقاله‌ای به قلم نگارنده با عنوان «ملوک شیعه ری و ورامین در دوره ایلخانی»، در معرفی یک خاندان علوی حاکم بر منطقه ری و ورامین در دوره ایلخانی منتشر شد که پس از انتشار آن، در مطالعات و جستجوهای بعدی در منابع تاریخی، آگاهی‌های دیگری درباره این خاندان دست‌یاب شد.

Jabal_Mufarrih

جبل مفرّح کجاست؟

جبل مفرّح نام کوهی نزدیک مدینه منوّره بوده که در گذشته، حجّاج بیت الله الحرام، پس از پایان حج و با طیّ کردن مسیر سخت و چند روزه میان مکه و مدینه، زمانی که به بالای این کوه می‌رسیدند، گنبد و مناره‌های مسجدالنبی از دور نمایان می‌شد.

لوح مزار محمود شاه بن تقی‌الدین دادا در موزه متروپولیتن

در موزه متروپولیتن در نیویورک، لوح مزاری از سده هشتم وجود دارد که به شماره ثبت ۳۵٫۱۲۰ در این موزه نگهداری می‌شود. این لوح مزار، چنانکه از کتیبه آن برمی‌آید، متعلق به شیخ تاج‌الدین محمود بن تقی‌الدین دادا محمد یزدی است که در تاریخ ۴ محرم سال ۷۵۳ق از دنیا رفته است.

Mosul

روایت عجیب شکل‌گیری زیارتگاه «هفت آهنگران» موصل

بسیاری از زیارتگاه‌های مجهول الهویّه یا زیارتگاه‌هایی که به طور مشخص در محل قبور پیشوایان مذهبی و شخصیت‌های دینی شناخته شده ساخته نشده‌اند، معمولاً به نام‌هایی خاص و نامألوف شهرت دارند و برای چگونگی پیدایش آنها نیز روایت‌های مردمی و داستان‌های عامیانه‌ای شکل می‌گیرد که با توجه به دو ویژگی شفاهی و عامیانه بودن آنها، معمولاً کمتر شانس ثبت و...

Imamzadeh-Gheibi_Tehran

نگاهی به امامزاده‌های غیبی تهران بزرگ

گونه‌ای از زیارتگاه‌های نسبتاً رایج در ایران، امامزاده‌های موسوم به «غیبی» (یا اسامی معادل آن همچون پیر غیب، شاه پیر غیب و سلطان پیر غیب) است. مطالعه شمار قابل توجهی از امامزاده‌های غیبی نشان می‌دهد که داستان پیدایش بیشتر آنها در باورهای عامیانه مردم، مبتنی بر ناپدید شدن یک یا چند امامزاده در محل زیارتگاه است که معمولاً در حال...